cồn thuốc
Định nghĩa
- Danh từ:
- Chế phẩm lỏng từ dược liệu: "cồn thuốc" là dung dịch chiết xuất từ dược liệu (thảo mộc, động vật, khoáng chất) bằng cồn (ethanol) với nồng độ thích hợp, dùng để bào chế thuốc uống hoặc bôi ngoài da.
- Dạng thuốc cồn: Trong ngành dược, "cồn thuốc" chỉ một dạng bào chế, thường được gọi là "teinture" trong tiếng Pháp, có tác dụng bảo quản và chiết hoạt chất từ dược liệu.
Ví dụ sử dụng
- (Cồn thuốc là dạng chế phẩm lỏng từ dược liệu, dùng để chiết xuất hoạt chất.)
- (Bác sĩ chỉ định dùng chế phẩm cồn thuốc để sát trùng và chữa lành vết thương.)
- (Dung dịch chiết từ kim ngân hoa bằng cồn được dùng làm thuốc trị cảm.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "cồn thuốc đơn": cồn thuốc chỉ gồm một loại dược liệu.
- Cồn thuốc đơn từ nhân sâm có tác dụng bổ khí. (Chế phẩm cồn từ nhân sâm dùng để tăng cường sức khỏe.)
- "cồn thuốc kép": cồn thuốc gồm nhiều loại dược liệu phối hợp.
- Cồn thuốc kép từ các vị thảo dược được dùng để điều trị bệnh ngoài da. (Dung dịch phối hợp nhiều dược liệu trong cồn được dùng bôi ngoài da.)
- "bào chế cồn thuốc": quy trình sản xuất cồn thuốc.
- Kỹ thuật bào chế cồn thuốc đòi hỏi sự chính xác về nồng độ cồn và thời gian chiết. (Quy trình chiết xuất dược liệu bằng cồn cần tuân thủ nghiêm ngặt.)
Biến thể và từ gần giống
- Cồn (danh từ): chất lỏng dễ bay hơi, dễ cháy, là dung môi trong cồn thuốc.
- Cồn 70 độ thường dùng để sát trùng. (Cồn có nồng độ 70% được dùng làm chất khử trùng.)
- Thuốc cồn (danh từ): cách gọi khác của cồn thuốc, nhưng ít phổ biến hơn.
- Thuốc cồn được bán ở các hiệu thuốc. (Chế phẩm cồn thuốc có bán tại quầy thuốc.)
Từ đồng nghĩa
- Teinture (từ mượn tiếng Pháp, dùng trong ngữ cảnh chuyên ngành): dung dịch chiết dược liệu bằng cồn.
- Teinture mẹ là dạng cồn thuốc đậm đặc. (Teinture mẹ là cồn thuốc có nồng độ hoạt chất cao.)
- Dung dịch cồn dược liệu: cách diễn đạt mô tả rõ thành phần.
- Dung dịch cồn dược liệu từ tỏi có tác dụng kháng khuẩn. (Dung dịch chiết tỏi bằng cồn dùng để diệt khuẩn.)
Thành ngữ liên quan
- Cồn thuốc thánh: (hiếm dùng, mang tính ẩn dụ) chỉ cồn thuốc có tác dụng kỳ diệu hoặc được cho là linh thiêng.
- Người dân vùng cao tin rằng cồn thuốc này là cồn thuốc thánh chữa bách bệnh. (Họ tin rằng chế phẩm cồn này có tác dụng thần kỳ.)